Integrale aanpak voor een sociaal veilig schoolklimaat

Startpagina Inloggen Contact

Meer over Joop

Ik ben in 1987 van de PA gekomen. Na mijn diensttijd als reserve-officier was de werkgelegenheid in het onderwijs bedroevend. Ik ben een management-opleiding gaan volgen binnen de organisatie van Mc Donalds. Na twee jaar manager te zijn geweest van een filiaal in Soesterberg trok de onderwijsmarkt weer aan en sindsdien heb ik in alle groepen ervaring opgedaan. In eerste instantie als fulltime voor de groep, maar al snel kwam daar een steeds groter wordend stuk ICT bij.

Op dit moment ben ik op stichtingsniveau verantwoordelijk voor invoering en uitvoering van ICT-gerelateerde zaken en activiteiten, vervang waar nodig collega's uit de groepen 8, maak deel uit van het MT op stichtingsniveau met de portefeuille ICT en vervang ik de directeur i.v.m. BAPO.

Vanuit die verschillende functies schakel ik voortdurend tussen de verschillende geledingen binnen de school en bekijk ik processen ook van verschillende kanten.

Toen Yvonne mij vroeg om mee te denken over een manier om de cirkel van straffen en negatief leerlingengedrag te doorbreken, zag ik direct oorzaak en gevolg op verschillende niveaus.

Ik signaleerde dat leerkrachten wel leerlingen uit de klas verwijderden bij grensoverschrijdend gedrag, maar dat deze verwijdering verder zonder consequenties bleef. Het gevolg was enerzijds dat leerlingen op de gang een soort vrijbrief hadden en dus gingen aansturen op verwijdering door nog meer grensoverschrijdend gedrag te vertonen. Anderzijds kwamen de verwijderde leerlingen door het ontbreken van terugkoppeling of dossiervorming niet op de radar van de intern begeleiders. De problemen kwamen al helemaal niet op het bureau van de directeur terecht. En door het uitblijven van steun van IB en directie voelden leerkrachten zich niet gesteund en bleven zij het op dezelfde manier voor zichzelf oplossen... met nog meer grensoverschrijdend gedrag tot gevolg!

De kern van het probleem bleek te zitten is het gebrek aan samen. En de oplossing dus ook: samen regels afspreken, samen het klassenklimaat versterken, samen de sancties opstellen, samen de regels handhaven, samen werken aan dossier-opbouw en het allerbelangrijkste: samen het goede gedrag benadrukken en belonen.

De eerste poot van de nieuwe aanpak was het visualiseren van de regels en de sancties. Daardoor werd voor iedereen binnen alle geledingen duidelijk hoe we het doen en wat de sancties zijn als je jezelf onttrekt aan de regels. Tegelijkertijd zetten we in op actieve positieve beloningen op individueel- en groepsniveau door het uitdelen van Goedoes. Dit zijn muntjes die een leerling krijgt als hij de regels op een positieve manier hanteert. Goedoes worden gespaard met de hele klas en geven recht op een groepsbeloning. De derde poot is het gebruik van een registratiesysteem met een signaal- en dossier-functie. Leerkrachten melden met een minimum aan muisklikken een incident. Via een geautomatiseerd systeem worden alle betrokken leerkrachten en functionarissen via een mailtje op de hoogte gesteld van het incident. Op die manier is iedereen op de hoogte van incidenten en kan diegene, die op dat moment in een traject verantwoordelijk is, actie ondernemen indien dat nodig is.

Naast het meedenken over oorzaken en oplossingen heb ik mij vooral gericht op de aankleding van de nieuwe aanpak. Er waren gedragsbordjes nodig die stevig in de organisatie moesten staan. We hebben ervoor gekozen om de hele huisstijl opnieuw neer te zetten, waarbij de kinderen uit de gedragsbordjes ook terugkomen in het nieuwe schoollogo. Maar ze staan ook op de verjaardagskaarten die de kinderen meekrijgen als ze de klassen langsgaan op hun verjaardag. En je vindt ze ook terug op de welkomskaarten die verstuurd worden naar nieuwe leerlingen, beterschapskaarten en beloningskaarten. Op die manier zijn de gedragsbordjes een vanzelfsprekend onderdeel van de huisstijl geworden.

Deelnemende scholen krijgen een uitgewerkte kaartenset tot hun beschikking.

Een ander project was het ontwikkelen van een online systeem, waarin de leerkrachten met zo min mogelijk klikken melding kunnen maken van gedragsincidenten waarbij de juiste informatie aan dossiers van leerlingen wordt toegevoegd en alle betrokkenen via mail op de hoogte worden gebracht. Vanuit mijn leerkracht-zijn heb ik er bij de ontwikkeling van deze tool voor gezorgd dat een melding eenvoudig en snel kan worden gedaan en dat alle processen en routines voor zover mogelijk geautomatiseerd zijn. Ik zorg ervoor dat deelnemende scholen in het systeem worden ingevoerd en dat er scholing plaatsvindt voor het gebruik ervan.

Verder ben ik binnen samen1school verantwoordelijk voor de vormgeving. Bij het invoeringstraject op de eigen school zal ik indien gewenst ook een rol spelen in het school-eigen maken van de gedrags-, vier- en troostkaarten.

En dan is er nog de website van samen1school. Naast het up-to-date houden van de site zorg ik er in overleg voor dat de juiste content per school klaar staat voor gebruik. Denk daarbij aan de kaartensets, checklists en readers.